Коллаген юунд сайн болох мөн юунд агуулагддаг талаар

2020-01-30

Коллаген нь хүний биед хамгийн их агуулагддаг уураг юм.

Энэхүү уураг нь яс, арьс, булчин, шөрмөс, үений гол бүтцийн нэг юм. Коллаген нь биеийн бусад олон хэсгүүдэд, тухайлбал цусны судас, нүдний эвэрлэг, шүдэнд байдаг.

Үүнийг бүх зүйлийг хамтад нь нийлүүлдэг “цавуу” -аар төсөөлж болно. Чухамдаа энэ үг нь цавуу гэсэн утгатай грек хэлний “колла” гэсэн үгнээс гаралтай юм.

Энэ уураг нь таны биед ямар үүрэгтэй вэ?

Хүний биед дор хаяж 16 төрлийн коллаген байдаг. Үндсэн төрөл нь I, II, III, IV төрөл юм.

I төрөл: Энэ төрөл нь таны биеийн коллагений 90% -ийг эзэлдэг бөгөөд нягт багцалсан утаснаас бүрддэг. Ингэснээр арьс, яс, шөрмөс, фиброз мөгөөрс, холбогч эд, шүдний бүтцийг бүрдүүлж өгдөг.
II төрөл: Энэ төрөл нь илүү сул багцалсан утаснуудаас бүрдэх бөгөөд үе мөчний зөөлөвч, уян мөгөөрсний бүтцэнд оролцдог.
III төрөл: Энэ төрөл нь булчин, эрхтэнүүд, артерийн бүтцийг дэмждэг.
IV төрөл: Энэ төрөл нь шүүлтүүрт оролцдог бөгөөд арьсны давхаргад байдаг.
Нас ахих тусам бие махбодь бага хэмжээний, чанар багатай коллаген үүсгэдэг. Үүний нэг тод илрэл нь арьс унжих юм.

Коллагены нийлэгжүүлэлтийг нэмэгдүүлдэг тэжээл бодисууд

Бүх коллаген проколлагеноор эхэлж нийлэгждэг.

Таны бие глицин болон пролин гэсэн хоёр амин хүчлийг нэгтгэснээр проколлаген үүсгэдэг. Энэ үйл явцад витамин С шаардлагатай.

Та дараахь шим тэжээлийг их хэмжээгээр авснаар бие махбодид энэхүү чухал уураг нийлэгжүүлэхэд туслах болно.

  • Витамин С: Цитрус жимс, чинжүү, гүзээлзгэнэд их хэмжээгээр агуулагддаг.
  • Пролин: өндөгний цагаан, улаан буудайн, сүүн бүтээгдэхүүн, байцаа, мөөг зэрэгт ихээр агуулагдна.
  • Глицин: Их хэмжээгээр гахайн арьс, тахианы арьс, желатинд агуулдаг ч глицин нь уураг агуулсан янз бүрийн хоолонд байдаг.
  • Зэс: Их хэмжээгээр дотор эрхтний мах, кунжутын үр, какао нунтаг, кешью, сэвэг зарамд агуулдаг
  • Нэмж хэлэхэд таны биед шинэ уураг нийлэгжүүлэхэд шаардлагатай амин хүчлийг агуулсан өндөр чанартай уураг хэрэгтэй. Мах, шувууны аж ахуй, далайн хоол, цагаан идээ, буурцагт ургамал, дүфү нь бүгд амин хүчлийн маш сайн эх үүсвэр юм.

Товчхондоо:
Коллаген үйлдвэрлэхэд туслах гол 4 тэжээл нь витамин С, пролин, глицин, зэс юм. Мөн өндөр чанартай уураг идэх нь таны биед шаардлагатай амин хүчлийг өгдөг.

Коллагенийг гэмтээдэг хүчин зүйлүүд

  • Элсэн чихэр ба цэвэршүүлсэн нүүрс ус: Элсэн чихэр нь коллаген өөрөө өөрийгөө нөхөн сэргээх чадварыг саатуулдаг.
  • Нарны хэт ягаан туяа: Хэт ягаан туяа нь коллагены нийлэгжилтийг бууруулдаг.
  • Тамхи татах.
  • Зарим аутоиммун эмгэгүүд, жишээлбэл чонон хөрвөс, коллагенийг гэмтээж болно.

Байгалийн гаралтай коллагений эх үүсвэр

Коллаген нь амьтны гаралтай хоол тэжээлийн холбогч эдээс олддог. Жишээлбэл, энэ нь тахианы мах, гахайн махны арьсанд их хэмжээгээр агуулагддаг.

Ялангуяа тахианы мах болон бусад амьтдын ясыг буцалгаснаар хийсэн шөл юм.

Гэхдээ коллагенаар баялаг хоол хүнс хэрэглэх нь таны биед агуулагдах түвшинг нэмэгдүүлэх эсэх талаар одоо хүртэл маргаантай байдаг.

Коллаген агуулсан нэмэлт тэжээлийн ашиг тус

Хоёр төрлийн нэмэлт тэжээл алдартай байна: гидролизжсэн коллаген (коллаген гидролизат) ба желатин. Колатеныг чанаснаар желатин үүсдэг. Эдгээр нь том уургийг аль хэдийн жижиг пептид болгон задалсан байдаг тул биед илүү амархан шингэдэг.

Коллаген агуулсан нэмэлт бүтээгдэхүүний талаар судалгаанууд тийм ч их хийгдээгүй ч дараах зүйлүүдэд үр дүнтэй гэдэг нь нотлогдоод байна:

  • Булчингийн масс: Ахмад настнуудад хийгдсэн 2015 оны судалгаагаар коллаген пептидийн нэмэлт тэжээл нь булчингийн масс ба хүчийг нэмэгдүүлдэг болохыг тогтоожээ.
  • Артрит: Өөр нэг судалгаагаар остеоартрит өвчтэй хүмүүст нэмэлт тэжээл өгөх 70 хоногийн судалгаагаар хэрэглээгүй хүмүүстэй харьцуулахад өвдөлт мэдэгдэхүйц буурч байсан.
  • Арьсны уян хатан байдал: Нэмэлт эм уусан эмэгтэйчүүдийн арьсны уян хатан чанар сайжирсан болохыг харуулав. Коллагенийг арьс, нүүрний үрчлээг багасгах, арьсны төрхийг сайжруулах зорилгоор эмчилгээнд ашигладаг

Аюулгүй байдал ба гаж нөлөө


Одоогийн байдлаар коллагены бэлдмэлийн аюулгүй байдал, үр ашигын талаар тийм ч найдвартай мэдээлэл алга байна.

Желатин бэлдмэлийн гаж нөлөө нь удаан хугацааны туршид хэрэглэхэд тааламжгүй амт, хүнд мэдрэмж, цээжээр хорсох мэдрэмжийг мөрүүлдэг.

Түүнчлэн, хэрэв та нэмэлт тэжээлд харшилтай бол харшлын урвал илэрч болно.

Эх сурвалж: https://www.healthline.com/nutrition/collagen